Οι διακρατικές οικονομικές σχέσεις και το διεθνές εμπόριο αποτελούν σημαντικές δραστηριότητες που χάνονται στα βάθη των αιώνων. Στη διάλεξη αυτή αναφερόμαστε στο πως εξελίχθηκε ιστορικά το διεθνές εμπόριο, ποια προϊόντα και ποιες περιοχές του κόσμου αφορούσε, και πως φθάσαμε στη σημερινή δεύτερη εποχή της παγκοσμιοποίησης.

Επιπλέον αναφερόμαστε στη διάρθρωση και τη σημασία του διεθνούς εμπορίου σήμερα, και αναλύουμε το πρώτο υπόδειγμα που εξηγεί τη διάρθρωση του εμπορίου μεταξύ χωρών, το υπόδειγμα της βαρύτητας.

Το υπόδειγμα της βαρύτητας δίνει έμφαση στο μέγεθος και τη γεωγραφική απόσταση των οικονομιών ως βασικών προσδιοριστικών παραγόντων του μεταξύ τους εμπορίου. Η θεωρία πίσω από το υπόδειγμα της βαρύτητας είναι εξαιρετικά απλή. Όσο μεγαλύτερη είναι μία οικονομία, τόσο μεγαλύτερες είναι οι εισαγωγές της, γιατί έχει υψηλότερο συνολικό εισόδημα. Επιπλέον, τόσο μεγαλύτερες είναι και οι εξαγωγές της, διότι οι μεγαλύτερες οικονομίες έχουν ευρύτερη εσωτερική αγορά, άρα μεγαλύτερη ποικιλία στην παραγωγή και τις εξαγωγές τους. Ο αρνητικός ρόλος της γεωγραφικής απόστασης είναι επίσης εύκολο να εξηγηθεί, διότι το κόστος του διεθνούς εμπορίου (κόστος μεταφοράς) μεταξύ δύο οικονομιών είναι ανάλογο της γεωγραφικής απόστασης.

Παρά τη σχετική υψηλή προβλεπτική του ικανότητα, το υπόδειγμα της βαρύτητας είναι ενδιαφέρον και για το τι δεν προβλέπει, καθώς το υπόδειγμα αυτό θεωρεί ως δεδομένες τις διαφορές στη διάρθρωση και στους πόρους μεταξύ των οικονομιών. Οι πιο σύνθετες, και ενδιαφέρουσες, θεωρίες για τη διάρθρωση του διεθνούς εμπορίου, όπως οι θεωρίες του συγκριτικού πλεονεκτήματος, των διαφορών στη διαθεσιμότητα των συντελεστών παραγωγής, των εξωτερικών οικονομιών και των αυξουσών αποδόσεων κλίμακας, τις οποίες θα εξετάσουμε παρακάτω, δίνουν έμφαση στις διαφορές μεταξύ των οικονομιών ως πηγών ωφελειών από το μεταξύ τους εμπόριο. Αυτές οι διαφορές, μαζί με το μέγεθος των οικονομιών και την γεωγραφική τους απόσταση, καθώς και την ύπαρξη ή μη διοικητικών και οικονομικών εμποδίων στο εμπόριο, παίζουν σημαντικό ρόλο στη δομή και την εξέλιξη του διεθνούς εμπορίου.

Σύνδεσμος στις Διαφάνειες της Διάλεξης

Συμπληρωματικό Υλικό: Είναι η Παγκοσμιοποίηση Ένα Νέο Φαινόμενο;

Συμπληρωματικό Υλικό: Η Ναυτιλία και το Κόστος Μεταφοράς Εμπορευμάτων

Διδακτικά Εγχειρίδια

Κεφάλαιο 2 στο Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία

Κεφάλαιο 2 στο Διεθνής Οικονομική: Θεωρία και Πολιτική